13.10.2017 09:26 Գրիգոր Ոսկանյան
Տարածել հոդվածը. facebook twitter

Ավելի վատ քան գիտես

«Սովետի վախտերի» վերադարձը

Այս օրերին տարբեր տրամաչափի պաշտոնյաներն ու պալատական «փորձագետները» զբաղված են համատարած թանկացումների համար բացատրություններ հորինելով, բայց դա մի տեսակ լավ չի ստացվում: Երաշտ, միջազգային շուկայում գնային տատանումներ, սեզոնային գործոններ եւ այլն՝ սրանք, իհարկե, ինչ-որ դերակատարում իսկապես ունեն, բայց հիմնական պատճառներն այլ են:

Մի կողմից՝ Հայաստանն աստիճանաբար ավելի ու ավելի խորն է թաղվում ԵԱՏՄ-ում, մյուս կողմից՝ մենաշնորհները ներկրողներին հնարավորություն են տալիս կամայական գներ սահմանել, ու այս ամենին գումարվում է նաեւ այն, որ Հայաստանը դատարկվում է, այսինքն՝ ապրանք արտադրողներն են պակասում, պակասում է նաեւ արտադրանքը, եղածն էլ «կպած» արտահանում են:

 Այն, որ ԵԱՏՄ-ն ու Մաքսային միությունը վաղ թե ուշ մեզ վերադարձնելու էին «սովետի վախտերը», ի սկզբանե միանգամայն կանխատեսելի էր: Մեծ հաշվով՝ հիմա հենց դա էլ տեղի է ունենում: Մաքսատուրքերի փոփոխություններն ի վերջո հանգեցնելու են նրան, որ խորհրդային տարիների պես՝ մնանք «Գորիզոնտ» հեռուստացույցների, «Լադա» ավտոմեքենաների ու «Բայկալ» ըմպելիքի հույսին: Ընդ որում՝ ակնհայտ է, որ Ռուսաստանի նկատմամբ իրականացվող պատժամիջոցները չեն կարող չտարածվել նաեւ ԵԱՏՄ անդամ երկրների վրա, որովհետեւ եթե մենք միասնական տնտեսական տարածքում ենք, այլ կերպ լինել չի կարող: Ակնհայտ է նաեւ, որ Ռուսաստանի պատասխան քայլերն էլ ԵԱՏՄ անդամ մյուս երկրներն ուզած-չուզած պիտի կրկնեն: Իսկ թե ինչ է նշանակում դա՝ կարելի է պատկերացնել, հետեւելով ռուսաստանյան հեռուստաալիքների քարոզչական հաղորդումներին: Համարյա բոլոր ռուսական հեռուստաալիքները հեղեղված են ռեպորտաժներով ու «հետաքննություններով» այն մասին, թե ինչպես է դավադիր Արեւմուտքը փորձում կործանել Ռուսաստանը «Կոկա-Կոլայի», ջինսերի, կետչուպի, նորվեգական ձկնամթերքի ու հայտնի չէ, թե ուրիշ էլի ինչերի միջոցով, եւ այսպես շարունակ: Մի խոսքով՝ ճիշտ եւ ճիշտ «սովետի վախտերի» նման, երբ անգամ այսպիսի կարգախոս կար՝ «կտո նոսիտ ֆիրմու «Ադիդաս», տոտ սկորո ռոդինու պրոդաստ»:

Ռուսաստանի համար այս քարոզչությունը գուցեեւ տրամաբանական է՝ այդ երկիրը խնդիր ունի ներկրվող ապրանքները փոխարինել տեղական արտադրանքով, եւ նման ձեւերով փորձում է լուծել այդ խնդիրը: Կստացվի, թե ոչ՝ այլ հարց է, բայց ինչ-որ արդյունքներ արդեն կան: Իսկ ի՞նչ պիտի անի Հայաստանը, որը ներկրվող ապրանքների մեծ մասը տեղայինով փոխարինել պարզապես չի կարող՝ ռեսուրսների բացակայության պատճառով: Բնականաբար՝ պիտի ձգտի ամեն ինչ ներկրել Ռուսաստանից, ու եղած-չեղածն էլ համապատասխանաբար արտահանի Ռուսաստան: Այսինքն՝ ճիշտ եւ ճիշտ «սովետի վախտերի» պես:

Բայց այստեղ մի նրբություն կա: Նախ՝ ճանապարհներ չկան (այսինքն՝ ներկրածը ավելի թանկ է վաճառվելու, քան Ռուսաստանում, արտահանվածն էլ մրցունակ չի լինելու, որովհետեւ ճանապարհածախսը մեծ է): Երկրորդ՝ Հայաստանում եւ Ռուսաստանում բնակչության գնողունակությունն է տարբեր: «Սովետի վախտերով» ուրիշ էր՝ ուսուցիչները, բժիշկները կամ գիտնականները Նովոսիբիրսկում ու Իջեւանում նույն աշխատավարձն էին ստանում: Իսկ հիմա այդպես չէ, հետեւաբար՝ կարճ ժամանակ անց տեղի է ունենալու հետեւյալը. Հայաստանում լայն սպառման ապրանքների գները հասնելու են ներռուսաստանյան գներին ու նույնիսկ մի 15-20 տոկոսով ավելի բարձր են լինելու, իսկ աշխատավարձերը մնալու են մոտ երկու անգամ պակաս: Այսինքն՝ Հայաստանում մարդիկ երկու անգամ ավելի վատ են ապրելու: Եվ չեն կարողանալու դա փոխհատուցել, ասենք, այլ երկրների հետ առեւտրով (որովհետեւ ԵԱՏՄ կանոնները թույլ չեն տալիս):

Իշխանական «էլիտային» այս ամենն, իհարկե, չի մտահոգում: Նրանք շարունակելու են օգտվել դավադիր Արեւմուտքի «թանկանոց» արտադրանքից: Ի դեպ, «սովետի վախտով» էլ էր այդպես: Պարզապես այն ժամանակ հասարակ գյուղացիներն էլ էին կարողանում ծիրանից բանից տանել Ռուսաստան եւ դրա շնորհիվ, ասենք՝ ակադեմիկոսներից շատ վաստակել, իսկ հիմա դա հնարավոր չի լինելու: Հայաստանի իշխանություններն այդ մենաշնորհը ձեռքից բաց չեն թողնի: Բայց սա արդեն այլ թեմա է:

Ծառայություններ

Թերթի արխիվ

Երկ Երե Չոր Հին Ուր Շաբ Կիր
          1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31